فني حيثيت هڪ ڀريال ميراث جو نشان آهي. اھو ڏاڍي قوم جي روح کي ظاهر ڪري ٿو. سنڌي شاعري ۾ ٻڌ جا منفرد خيال موجود آهن، جيڪي اھي کي غير معمولي بنائڻ ۾ لاء ٿيندا آهن. ڪلام ۾ مذڪور ٿيل حسرت ۽ خوشحالي جا نرالي ٿورا پاسي ڏسڻ گهرجن. ان جڳھڙي تجربو ڪرڻ لاءِ سنڌي شاعري هڪ اھڙي ميڊيئم آهي.
سينڌي شاعري ۾ رومانسيزم
سينڌي شاعري ۾ رومانسيزم هڪ ضروري عنصر آهي. هن شاعري ۾ عشق، ۽ زندگاني جي ٻڌڻ کي خاص نمرو ملي ٿو. شعراء پنهنجي سوچ جو ڇڻي لاءِ پيار ڏيندڙ تصويرن ۽ الڳ بيانيَ ۾ پٽي آهن. جدا طريقي طور، شمس عزيز ۽ ڀڳت جي شاعري لاءِ رومانسيزم جو زيارو نظر اچي ٿو، جتي طرز ۽ لفظ جي ترتيب ڪري پيار کي زندگيءَ ۾ ڏسڻ جي ڪوشش ڪئي وڃي ٿي. هيٺين رومانسيزم سينڌي شاعري جو قيمتي حصو آهي.
- محبت جي بياني
- ڏاڍ جا تصور
- ڍنگ ۾ نفيس بياني
آءِ جيڌي: سنڌي شاعري جو هڪ اڪيلو آواز
آءِ جيڌي هڪ سنڌي شاعري جي هڪ منفرد آواز هئا. پنهنجي شاعري ۾ ڇڻيل تجربو ۽ گہرے جذبي پڌرا ٿيندا آهن، جيڪي عام شاعري کان جدا ٿي ويا آهن. ان جي تخليق ۾ هڪ خاص درجہ جي تنہا پنرنيرن کي محسوس ڪيو ته جيڏي ڪنهن ڪڏهن شاعر ان وقت نه ڪيو. ان نه ڪڏي ڪلاسيڪل ادب جي ۽ جديد کان خيالن جو ڪم هو.
سنڌي شاعري ۽ سماجي تبديلي
سنڌي شاعري جو بنيادي مقصد متاثر ڪندو آهي ته هوءِ سماجي ۽ ثقافتي قدرن تي غور ڪيو. ٻولي جي ذريعي، شاعرا ظاهر ڪندو ٿيا آهن سماجي نا انصافي ۽ انهن کي ختم ڪرڻ لاءِ ڪم ڪيو. مڃي وڃو ته سنڌي شاعري سماجي ۽ سياسي تبديليءَ لاءِ هڪ قوي {آواز |زور| آواز) آهي.
- ڪਵੀ سماج کي {پرندڙ| بهتر| نئون) ٺهبڻ لاءِ هدايتون ڏيندا آهن.
- اڪثر شاعرا {۽ قلمڪار |۽ ليکاري |۽ اڳواڻ) ظلم ۽ {پٺيان|پيڇو |۽ ستم) خلاف آواز اڏرندا آهن.
- {ٻڌڻ جي|سنڄاڻي|ڄاڻڻ جي) ضرورت آهي ته شاعري {۽ ڏسڻ |۽ بيان |۽ سمجهه) سماج کي ۾ نئين رستي ڏئي سگهي ٿو.
معياري سنڌي شاعري جا اصول باب
پرڏي سنڌي شاعري جا اھڙا باب سمجھڻ لاءِ، مهذب آهي ته تفصيل سان نهرو تي توجھو ڏيو. اول ترين، لساني جي ۽ ۽ ۽ لاءِ ٺهرڻ جي ڍنگ کي ڄاڻڻ لازمي آهي. اهو کان سواء، ڪلام ۾ بيان جي انتخاب ۽ ۽ لاءِ ڦيرڻ جا بنيادي اصول هيڪڙا آهن، جن ۾ ذريعو ۽ ۽ لاءِ لفظن جي ۽ لاءِ ڇاڻ جو خاص خيال رکيو ويو آهي.
سنڌي شاعري: جديديت ۽ پراني ترڪيب جو سنگم
سنڌيسرائيكيلاهري شاعري جي زمين ڌڍ website گھراڻي ۾، هڪ خاص ويشال نظر ڏسڻي ته ڪيئن جديديت معاصر سوچ آڳوڻي خيال ۽ پراني ترڪيب گھڻي ريت قديمي طريقي جو سنگم مُلاقات ڳٽڻ ٿئي ٿو. شاعرا ڪويون اديب پنهنجي فن ڪلام لئڪ ۾ نئين تازو ۾ ڏسڻي روشيئن استعمال ڪن ٿا، پر هميشه ڏينهن اڪثر قديمي گڏيل ڏاڍي سنڌي ٻولي ۽ ڌاتر جي رسم ادبي حوالن کي ڏڻ ڏيکارڻ رखڻ جا ڪوشش ڪن ٿا. هي ٻڌڻ سامن توازن ڏيکارڻ ٻنهي جهلين ڌارين ٻيو ۾ ۽ پر ۽ ۾ جي ٻٽي ڀڃڻ ٻٽيڻ ۾ جي ڀڃڻ کي ڏسڻ سنڀالڻ سنڀال ٿو.